Mikro Yeterlilik Yönergesi Nasıl Hazırlanır? Üniversiteler İçin Örnek Madde Yapısı
Yükseköğretim Kurumlarında Mikro Yeterlilikler Çerçevesine İlişkin Usul ve Esaslar (23 Haziran 2026) yürürlüğe girdikten sonra üniversitelerin masasına gelen ilk soru şu oldu: “YÖK metni var, biz ayrıca bir yönerge çıkarmak zorunda mıyız?” Kısa cevap: evet. Usul ve Esaslar çerçeveyi çizer; mikro yeterlilik yönergesi ise o çerçevenin sizin kurumunuzda kim tarafından, hangi belgeyle, hangi sürede ve hangi kalite kriteriyle uygulanacağını yazar. Yönergesi olmayan bir üniversite, ilk program başvurusunda “bu kararı kim, neye dayanarak verdi?” sorusuna kurumsal bir cevap veremez.
Bu rehber, sıfırdan bir mikro yeterlilik yönergesi hazırlayan senato ve komisyon üyeleri için yazıldı. Bölüm bölüm örnek madde yapısı, en sık yapılan hatalar ve senato onayına giden kontrol listesi aşağıda.
Özetle: Yönerge bir “kopyala-yapıştır mevzuat” işi değil, bir yetki ve sorumluluk haritasıdır. İyi yazılmış bir yönerge, program açma süresini kısaltır; kötü yazılmış bir yönerge her başvuruda senatoyu yeniden toplamanıza sebep olur.
1. Yönerge ile Usul ve Esaslar Aynı Şey Değil
En yaygın yanlış, YÖK metnini birebir kopyalayıp başına üniversitenin adını yazmak. Bu yaklaşım hukuken boş bir belge üretir; çünkü Usul ve Esaslar zaten bağlayıcıdır, onu tekrar etmenin bir hükmü yoktur. Yönergenin varlık sebebi, üst metnin kuruma bıraktığı boşlukları doldurmaktır: hangi birim başvuru alır, dosya hangi formatta hazırlanır, komisyon kaç üyeden oluşur, itiraz nasıl yapılır, sertifika hangi imzayla üretilir.
Bir örnekle netleştirelim: üst metin, bir mikro yeterliliğin iş yükünün ilgili programın toplam AKTS’sinin %10’unu aşamayacağını söyler. Yönergenin işi bu oranı tekrar yazmak değil; “bu hesabı kim yapar, hangi formla belgelenir, sınırı aşan başvuruya ne olur” sorularını cevaplamaktır. Çerçeve metnin tamamı için YÖK Mikro Yeterlilik Yönetmeliği rehberimize göz atabilirsiniz.
2. Yönerge Yazımı: Karşılaştırma Tablosu
Aşağıdaki tablo, hangi konunun üst metinde sabit olduğunu, hangisinin kurum yönergesinde tanımlanması gerektiğini gösterir. Yönerge taslağınızı yazarken bu ayrımı kaybetmeyin.
| Konu | YÖK Usul ve Esasları (üst metin) | Kurum Yönergesi (sizin yazacağınız) |
|---|---|---|
| İş yükü sınırı | Programın toplam AKTS’sinin %10’u tavan olarak belirlenir | Hesabı kimin yaptığı, hangi form/tablo ile belgelendiği, kontrol mercii |
| Onay mercii | Komisyon değerlendirmesi ve senato onayı esastır | Komisyonun üye sayısı, görev süresi, toplantı ve karar yeter sayısı |
| Sertifika | EK-1’de tanımlı zorunlu alanların tamamı bulunmalıdır | Sertifikayı üreten birim, imza yetkisi, numaralandırma ve arşivleme düzeni |
| Dış eğitim tanıma | Kurum dışında alınan eğitimlerin tanınmasına imkân tanır (Madde 9) | Başvuru dosyası içeriği, denklik kriterleri, değerlendirme süresi, itiraz yolu |
| Kalite güvencesi | Öğrenme çıktısı ve ölçme uyumu aranır | İzleme dönemi, geri bildirim aracı, revizyon eşiği, program kapatma kararı |
| Dijital doğrulama | Doğrulanabilirlik esastır; teknik standart kuruma bırakılır | Rozet/doğrulama altyapısı, veri saklama süresi, KVKK sorumlusu |
3. Yönergeye Başlamadan Önce Cevaplanması Gereken 6 Soru
Taslağı yazan ekip, ilk toplantıda şu altı sorunun cevabını tutanağa geçirmeli. Cevaplar netleşmeden yazılan yönerge, senato görüşmesinde parçalanır:
- Sahiplik kimde? Mikro yeterlilik dosyası Sürekli Eğitim Merkezi’nde mi, Öğrenci İşleri’nde mi, ilgili fakültede mi başlar? Tek bir “giriş kapısı” tanımlanmalı.
- Komisyon nasıl kurulur? Rektör ataması mı, senato seçimi mi? Kalite Komisyonu ile ilişkisi nedir?
- Hangi belgeler zorunlu? Bilgi paketi, öğrenme çıktıları tablosu, AKTS iş yükü hesabı, ölçme planı, öğretim elemanı yetkinlik belgesi.
- Süreler ne olacak? Başvurudan komisyon kararına, karardan senatoya kaç iş günü? Süre yazılmayan yönerge işlemez.
- Ücret ve mali hükümler nerede? Yönergede mi, ayrı bir senato kararında mı? (Tavsiyemiz: yönergede yalnızca yetki, tutarlar ayrı kararda.)
- Kim itiraz edebilir? Reddedilen program önerisi ve katılımcı başarı itirazı için iki ayrı yol tanımlanmalı.
4. Örnek Mikro Yeterlilik Yönergesi Madde Yapısı
Aşağıdaki iskelet, yükseköğretimde yaygın kullanılan yönerge yazım geleneğine uygundur ve dört bölümden oluşur. Kendi kurumunuzun teşkilat yapısına göre birim adlarını değiştirerek kullanabilirsiniz.
BİRİNCİ BÖLÜM — Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
- Madde 1 – Amaç: Üniversitede mikro yeterlilik programlarının tasarımı, açılması, yürütülmesi, belgelendirilmesi ve izlenmesine ilişkin usulleri düzenlemek.
- Madde 2 – Kapsam: Tüm akademik birimler, SEM, uzaktan eğitim merkezi ve kurum dışı iş birlikleri.
- Madde 3 – Dayanak: 2547 sayılı Kanun ve Yükseköğretim Kurumlarında Mikro Yeterlilikler Çerçevesine İlişkin Usul ve Esaslar.
- Madde 4 – Tanımlar: Mikro yeterlilik, öğrenme çıktısı, iş yükü, yığılabilirlik, dijital rozet, komisyon, bilgi paketi.
İKİNCİ BÖLÜM — Organlar ve Görevler
- Madde 5 – Mikro Yeterlilik Komisyonu: Oluşumu, üye sayısı, görev süresi, başkanlık.
- Madde 6 – Komisyonun görevleri: Ön inceleme, öğrenme çıktısı–ölçme uyumu denetimi, senatoya görüş sunma.
- Madde 7 – Koordinatörlük/Sekretarya: Dosya kabulü, arşiv, sertifika üretimi, istatistik.
- Madde 8 – Program sorumlusu: Öğretim elemanının yetkinlik şartı ve sorumlulukları.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM — Program Süreçleri
- Madde 9 – Program önerisi ve dosya içeriği: Zorunlu ekler listesi.
- Madde 10 – İş yükü ve kredilendirme: AKTS hesabı, üst sınır kontrolü, hesap tablosunun onayı.
- Madde 11 – Değerlendirme ve onay: Komisyon–senato akışı ve süreler.
- Madde 12 – Ölçme, değerlendirme ve başarı: Yöntem, başarı ölçütü, mazeret ve itiraz.
- Madde 13 – Belgelendirme: EK-1 zorunlu alanlarının eksiksiz üretimi, imza yetkisi, doğrulama bağlantısı.
- Madde 14 – Dış eğitimlerin tanınması: Başvuru, denklik kriteri, karar süresi.
- Madde 15 – Yığılabilirlik: Mikro yeterliliklerin birbiriyle ve programlarla ilişkilendirilmesi.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM — Kalite, Kişisel Veri ve Son Hükümler
- Madde 16 – İzleme ve kalite güvencesi: Dönemsel rapor, katılımcı geri bildirimi, revizyon eşiği.
- Madde 17 – Kişisel verilerin korunması: Rozet/doğrulama verisinde KVKK sorumluluğu ve saklama süresi.
- Madde 18 – Hüküm bulunmayan haller / Madde 19 – Yürürlük / Madde 20 – Yürütme.
Komisyon ve senato akışını daha ayrıntılı kurgulamak isterseniz mikro yeterlilik komisyonu ve senato süreci yazımızı, dosya ekleri için ise program açma başvurusu rehberini inceleyin.
5. Yönerge Yazımında En Sık Yapılan 7 Hata
- Üst metni kopyalamak. Yönerge, üst metnin özeti değil uygulama kılavuzudur.
- Süre yazmamak. “En kısa sürede” ifadesi denetimde savunulamaz; iş günü cinsinden yazın.
- Öğrenme çıktısını tanımsız bırakmak. Çıktı yazım kuralı yönergede yoksa her birim farklı formatta dosya getirir.
- Sertifikayı tarif etmemek. EK-1 alanlarının hangi sistemden, hangi imzayla üretileceği yazılmazsa belge üretimi tıkanır.
- İtiraz yolunu unutmak. Hem program önerisi reddi hem katılımcı başarı itirazı için ayrı fıkra gerekir.
- Mali hükümleri yönergeye gömmek. Ücret güncellendiğinde yönergeyi yeniden senatoya götürmek zorunda kalırsınız.
- İzleme ve kapatma maddesi koymamak. Açılan ama yürümeyen programı kapatmanın kuralı yoksa katalog şişer, kalite düşer.
6. Senato Onayına Giden 8 Adımlık Kontrol Listesi
- Taslak ekibi kurulur (akademik birim + SEM + öğrenci işleri + hukuk müşavirliği).
- Usul ve Esaslar madde madde taranır; kuruma bırakılan boşluklar listelenir.
- Mevcut SEM/eğitim yönergeleriyle çakışma kontrolü yapılır, mükerrer hükümler ayıklanır.
- Taslak yazılır; ekler (başvuru formu, AKTS iş yükü tablosu, çıktı-ölçme matrisi) hazırlanır.
- Hukuk müşavirliği görüşü alınır.
- Kalite Komisyonu görüşü alınır; YÖKAK ölçütleriyle uyum teyit edilir.
- Üniversite Yönetim Kurulu/rektörlük üzerinden senato gündemine alınır.
- Senato kararı sonrası yönerge web sitesinde yayımlanır ve birimlere duyurulur.
Kalite tarafındaki ölçütleri yönergeye taşırken mikro yeterlilikte kalite güvencesi yazımızdaki izleme başlıkları doğrudan Madde 16’ya kaynak olabilir.
7. Yönerge Sonrası: Uygulama, İzleme ve Revizyon
Yönerge yayımlandığı gün bitmiş bir iş değildir. İlk akademik dönem, metnin gerçek hayatta nerede tıkandığını gösterir. Şu üç noktayı ilk dönemin sonunda mutlaka ölçün:
- Süre uyumu: Başvurudan senato kararına geçen gerçek süre, yönergedeki süreyi aşıyor mu?
- Dosya iade oranı: Komisyona eksik gelen dosya çoksa sorun birimlerde değil, form tasarımındadır.
- Belge doğrulama: Üretilen sertifikaların doğrulama bağlantısı çalışıyor mu, EK-1 alanlarında eksik var mı?
Revizyon ihtiyacı çıktığında tüm yönergeyi yeniden yazmak yerine, ilgili maddeyi değiştiren kısa bir senato kararı yeterlidir; bu yüzden madde numaralandırmasını en baştan sade tutun.
Yönerge taslağınızı sıfırdan mı kuruyorsunuz?
MYYS, üniversitelere mikro yeterlilik yönergesi, komisyon yapısı, bilgi paketi ve belgelendirme altyapısı kurulumunda uçtan uca danışmanlık veriyor.
Kurumsal Görüşme Talep Edin8. Sıkça Sorulan Sorular
Mikro yeterlilik yönergesi çıkarmak zorunlu mu?
Usul ve Esaslar, uygulamanın kurum içinde nasıl yürütüleceğini üniversiteye bırakır. Yönerge olmadan komisyon yetkisi, dosya içeriği ve süreler tanımsız kalır; bu nedenle program açmak isteyen her üniversite için fiilen zorunlu hale gelir.
Yönergeyi kim onaylar?
Yönergeler üniversite senatosu tarafından kabul edilir. Senatoya gitmeden önce hukuk müşavirliği ve kalite komisyonu görüşünün alınması, karar aşamasında geri dönüş riskini azaltır.
Yönergede AKTS sınırını tekrar yazmalı mıyız?
Sınırı tekrar etmek zorunlu değildir; asıl gerekli olan, iş yükü hesabının hangi form ile yapılacağını, kimin kontrol edeceğini ve sınırı aşan başvuruya nasıl işlem yapılacağını yazmaktır.
SEM yönergemiz var, ayrıca mikro yeterlilik yönergesi gerekir mi?
SEM yönergesi kurs ve sertifika programlarını düzenler; mikro yeterlilik ise öğrenme çıktısı, kredilendirme ve yığılabilirlik içeren farklı bir yapıdır. En temiz çözüm, ayrı bir yönerge çıkarıp SEM yönergesindeki çakışan hükümleri güncellemektir.
Yönerge hazırlamak ne kadar sürer?
Taslak ekibi kurulmuş ve mevcut yönergeler taranmışsa metin birkaç hafta içinde yazılabilir; süreyi asıl belirleyen, hukuk ve kalite görüşleri ile senato gündem takvimidir. Bu nedenle takvimi senato toplantı tarihinden geriye doğru planlayın.
MYYS hakkında daha fazla bilgi için Hakkımızda sayfamızı ziyaret edebilir, kurumsal talepleriniz için İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.